Kudüs Hakkında Araştırmalar Yapan Sivil Toplum Kuruluşları ve Düşünce Kuruluşları

1.GİRİŞ

Kudüs, başta 3 semavi din olmak üzere tüm dünyanın değer atfettiği sayılı toprak parçalarından biridir. Yaşadığımız son yüzyıl ne yazık ki değerler kümesinin hiçe sayıldığı sayısız olaya şahit olmuştur. Bunlar medyanın gücüyle ve insanların araştır(a)maması sebebiyle tepki çekmemiştir. Başka bir açıdan ele alacak olursak, başta Müslümanlar olmak üzere insanlar, bu olaylara karşı kalıcı çözümler üretmek yerine maddi destek vermekle yetinmişlerdir. Bu raporu hazırlamamdaki temel amaç, yaşanan olayları detaylıca öğrenip ne yapılması gerektiğine dair çözümler üreten araştırmalara ulaşabilmeniz ve sizin de bu konuda bir farkındalığa sahip olmanızı sağlamaktır.

2.Bulgular

Bu kısımda Kudüs özelinde Filistin için çalışmalar yapmış 4 ayrı kuruluştan bahsedilmiştir. Bu kuruluşların nasıl kurulduğu, amacının ne olduğu ve gerçekleştirdikleri faaliyetlerinin neler olduğu bilgisi verilmiştir.

2.1 Mundubat

Mundubat, bir bölgede çoğunluğun haklarından mahrum kalmasını insan haklarının ihlali olduğuna inanan ve tüm insanların hiçbir fark gözetmeden eşit haklara sahip olmasını amacıyla 1988’de İspanya’nın Bilbao kentinde kurulan bir sivil toplum kuruluşudur.

Bu amaçla kuruluş 3 ana dalda çalışmalarını yürütmektedir: insan hakları, cinsiyet eşitliği ve gıda egemenliği.

Bu çalışmalarını çeşitli sivil toplum kuruluşları ve insan haklarına duyarlı kurumlarla birlikte yürütmektedir. Bu kuruluşlardan bazıları şunlardır: Coordinadora Camperola del Pais Valencia (CCPV-COAG), Per L’Horta, Ajuntament de Valencia, Peace Brigades International(PBI)…

Filistin için çalışmalarını 1998’de başlatmıştır ve günümüzde de sürdürmektedir.

Bu bağlamda hayata geçirmiş oldukları projelerden bazıları şu şekildedir:

1.App-Quds: 17 Temmuz 2019’da çıkarmış oldukları bu telefon uygulaması sayesinde gelen turistler hem rehber niteliğinde bir kaynak edinmiş oluyor hem de içerdiği bilgiler sayesinde Filistin topraklarında yaşayan mazlum halk hakkında farkındalık kazanıyor.

2.Herri Babesarea: Filistin’in de bulunduğu 7 ülke içerisinde çalışma yapan, insan hakları savunma örgütlerinin, belediye yönetimlerinin ve sosyal örgütlerin çalışmalarını koordine etmeyi hedefleyen bir ağdır.

3.Ayuda Gaza Campesina: İsrail’in Gazze şeridinde yaptığı bombalamalardan sonra, gıda ve barınma ihtiyaçları ciddi oranda arttı. Bu projeyle ilaç, acil yardım, gıda ve barınma ihtiyaçları karşılanmaya çalışıldı.

2.2 Palestine Advocacy Project (Filistin Savunuculuk Projesi)

Palestine Advocacy Project, temelinde Filistin mücadelesini dünyaya duyurmaya çalışan ve Filistin halkına karşı İsrail’in yapmış olduğu insanlık suçu işlerin son bulması için çalışan Filistin/İsrail halkının eşit haklara sahip olması gerektiğini ve hangi hükümet başa gelirse gelsin, adil yönetim anlayışını hayata geçirmek için çabalamasını savunan tamamen gönüllü bir organizasyondur.

Birçok projesi bulunmakla birlikte bunlardan birkaçı şunlardır:

1.Child Detention: 20 yıllık bir süreci inceleyen bu projenin odak noktası, kaç çocuk İsrail hükümeti tarafından yasadışı ve insan haklarına uygunsuz şekilde gözaltına alındı, somut veriler ışığında araştırmak ve belgelemek.

2.Poetry Campaign: Filistin Ulusal Şairi olarak anılan Mahmoud Darwish(1941-2008) Filistin Direnişinin en önemli seslerinden biriydi. Filistin Savunuculuk Projesi, Darwish’in en önemli 7 şiirini otobüslerde, trenlerde, bir dizi afişle yayma fikrini San Francisco’ya getirdi. Bu projeyle birlikte Filistin halkının yaşadıklarını yine orada yaşamış ve hayatını vakfetmiş birinden öğrenme fırsatı elde etmiş oldular.

3.Ancestors of Palestinian Liberation: Geçmişten günümüze Filistin Direnişinin kilit isimlerinden olmuş kişileri tanıtan, onların dilinden bu direnişi öğreten, Batı’nın yok etmeye çalıştığı bu tarihi gün yüzüne çıkarmayı hedefleyen bir projedir.

Bu projeyle birlikte Filistin Direnişini temsil etmiş şahsiyetleri, onların direnişini ve Filistin’de yaşananları öğrenebileceğiniz bir platform oluşturulmuş oldu.

2.3 Israel/Palestine Center for Research and Information (IPCRI)

1988’de yaşanan birinci intifada hareketi ardından Gershon Baskin, üç Filistinli gazetede, iki devletli çözüme inanan Filistinlileri kendisiyle iletişime geçmeye davet etti. Bu davete 23 Filistin’li geri dönüş yaptı ve bu IPCRI hareketinin temelini atmış oldu.

Bu örgüt, hem Filistinlilerin hem de İsraillilerin ortak devlet çatısı altında eşit haklara sahip olarak yönetilmesini savunan bir kamu politikası olarak faaliyet gösterdi.

Bu aşamadan sonra IPCRI, Kudüs meselesi üzerine çalışma grupları kurarak faaliyetlerine başladı. Bu çalışma gruplarında her iki taraftan da (Filistin ve İsrail) katılımcılar yer aldı. Bu çalışma gruplarından çıkan raporlar, İsrail ve Filistin müzakerelerinin bilgilendirilmesinde önemli rol aldı.

1988’deki kuruluşundan 2011 yılına kadar Gershon Baskin yönetici olarak görev yaptı. 2016’dan bu yana, ortak yönetim anlayaşının ürünü olarak Liel Maghen ve Nivine Sandouka birlikte yönetiminde bulunmaktadır.

2.4 Palestine Legal

2012 yılında ABD’nin Chicago eyaletinde aslen Filistin’li olan Dima Khalidi tarafından kurulan bir kuruluştur. Temel amacı, Filistin’de yaşananlara ses çıkaran Amerika Birleşik Devlet’i vatandaşlarına, dava açılması ve yargılanması halinde mahkeme karşısında yargılanan bireylerin, kendilerini savunma eğitimini, medeni ve anayasal haklarının neler olduğunu öğrenmelerini ve gerektiğinde avukatlar aracılığıyla dava desteği alabilmelerini sağlamaktır. Bu bağlamda 50’den fazla eyalette çalışmalarını yürütmektedir. Bu bakımdan dünyada Filistin hukuku için kendini adamış tek kuruluştur.

Bu çalışmalar sayesinde, Filistin’de yaşanan insanlık suçlarına karşı duran yüzlerce ABD vatandaşı çıkarıldıkları mahkemelerden aklandı.

Muhammed Emin SARIOĞLU